içerik yükleniyor...Yüklenme süresi bağlantı hızınıza bağlıdır!

KENDİNİ SABOTE ETMENİN BAŞKA BİR ADI: MÜKEMMELLİYETÇİLİK

Mükemmeliyetçilik deyince aklınıza çok başarılı, düzenli, her işini zamanında ve en iyi şekilde yapan insanlar geliyor olabilir. Hatta mükemmeliyetçi insanlar bile bu özellikleri sayesinde başarılı olduklarını sanıyor olabilir. Ama aslında durum tam tersi.

 

 

Mükemmeliyetçi insanların kendileri ya da başkaları için aşırı yüksek beklentileri vardır. Kendine yönelik beklentilerde kişi asla hata yapmaması gerektiğine inanır. Sevdiği bir işi yapsa da “mükemmel yapmalıyım” düşüncesinin sebep olduğu kaygıdan dolayı zevk alamaz ve hiçbir zaman tatmin olamazlar. Kendini değersiz hisseder ve eğer “mükemmel” olmazsa insanların onu sevmeyeceğini düşünebilirler. Başkalarına yönelik yüksek beklentileri olan mükemmeliyetçiler başkalarıyla iş yapmakta zorlanır, sürekli hata bulur ve aşırı eleştirir. Bu sebeple yakın ilişki kurmakta zorlanırlar.

 

 

Mükemmeliyetçiliğin bazı belirtileri; sürekli erteleme, aşırı detaylı planlama ihtiyacı, kararsızlık, sürekli onaylanma isteği ve kontrol etme, ya hep ya hiç düşüncesi, başkalarını değiştirme isteği olarak sıralayabiliriz.

 

 

Peki yüksek beklentilerin olması kötü bir şey mi? Hayır. Ancak mükemmeliyetçi insanlarda bu beklentiler aşırı kaygıya, hata yapmaktan, onaylanmamaktan ve başarısız olmaktan korkmaya sebep olur. Aslında kendilerine yönelik yüksek beklentilerin sebebi de toplum tarafından onaylanma, saygı görme gibi isteklerin sonucudur. Mükemmeliyetçi insanlar hata yaptıklarında öfke, karamsarlık, yetersizlik gibi hislerle boğuşmaya başlarlar. Bu hislere maruz kalmak istemeyen mükemmeliyetçi sürekli ertelemeye hatta eylemsizliğe başvurabilir. Bu bir bilişsel çarpıtma olan ya hep ya hiç düşüncesidir. Mükemmel olmayacaksa hiç olmasın şeklinde düşünerek işleri erteliyor veya yapmaktan tamamen kaçıyor, detaylar arasında boğuluyor ya da mükemmel kararı verebilmek için çok zaman kaybediyor olabilirsiniz. Mükemmeliyetçilik aslında yaşam kalitesini oldukça düşüren bir tutumdur.

 

 

Peki ne yapabiliriz?

Farkındalığı artırmak en iyi yöntemlerden biridir. Mükemmeliyetçi yanınızın ortaya çıktığı durumları tespit edin. Bu durumda neler yapıyorsunuz? Erteliyor musunuz? Aşırı derecede endişeleniyor musunuz? Bir hata karşısında tepkiniz ne oluyor? David Burns, İyi Hissetmek kitabında mükemmeliyetçiliğin getirdiği avantajları ve dezavantajları aşağıda verilen örnek gibi yazabileceğiniz bir tablo yapmanızı öneriyor.

 

 

Avantajlar

Dezavantajlar

İyi işler çıkarabilirim. İstisnai bir sonuçla karşılaşmak için çok çalışmalıyım

Beni öyle gergin ve sinirli yapıyor ki iyi iş üretemiyorum. İyi iş çıkarmak için gerekli yanlışları yapma riskini almaya isteksizim ve korkuyorum.

 

 

Korkularınızın üstüne gidin. David Burns bunun için “Vasat olma cesaretini gösterin!” diyor. Mükemmel diye bir şeyin olmadığını aslında siz de biliyorsunuz. Değerimizi yaptığımız mükemmel işler belirlemez. Diğer insanların onayına bağlı bir özgüven gerçek özgüven değildir. Hata yaptığınızda aklınızdan geçen otomatik düşüncelerin farkına varmaya ve bu düşüncelere mantıklı cevaplar bulmaya çalışın. Sürekli kontrol etmeyi ve onay almayı bırakın. Hataları affetmeyi ve süreçten zevk almayı öğrenmeniz mükemmeliyetçi tutumunuzu bırakmanızda fayda sağlayacaktır.

Bu yazı 864 defa okunmuştur.
YAZARIN DİĞER YAZILARI
FACEBOOK YORUM
Yorum