içerik yükleniyor...Yüklenme süresi bağlantı hızınıza bağlıdır!

ZEKAYI KEŞFETME PUSULASI

‘’Zekâ, bireyin yeni durumu öğrenme için kendisinde bulunan kapasitesidir. Bu bağlamda da her zekâ keşfedilmeye ihtiyaç duymaktadır. Bu keşfi yapan bir aile, öğretmen, psikolojik danışman olabilir. Bu kaynakların dışında kişilerin zekalarını keşfetmek için bir pusula kullanmaları gerekmektedir ’’ Bunun için Gardner’ ın çoklu zekâ kuramına başvurulabilir. Gardner, normal olan her bireyin farklı zekalara sahip olduğunu belirtmiştir. Gardner göre zekalar; Matematiksel-Mantıksal, Sözel-Dilsel, Görsel- Uzamsal, Müziksel-Ritmik, Bedensel-Kinestetik, Kişilerarası, İçsel ve Doğasal zekalardır.

 

 

Matematiksel-Mantıksal zekaya sahip bireyler sayısal ifadeler ile ilgilenmekten zevk duyarlar. Muhakeme gücü kuvvetlidir. Somut kavram ve nesneleri soyut sembollerle ifade edebilirler. Yargıç, matematikçi, ekonomist, bilgisayar programcısı gibi meslek gruplarında bu zekâ türünün baskın olduğu görülmektedir. 

 

 

Sözel-Dilsel zekâ, sözdizimi, anlambilim, sesbilim (Temiz, 2010) gibi dil ile ilgili hem yazılı hem de sözlü iletişim yeteneği olan bireylerin baskın olduğu zekâ özellikleridir. Bu baskın zekâ alanına sahip bireylerin söz dağarcıkları gelişmiş olduğu gibi sözlük kullanmaktan zevk duyarlar. Aynı zamanda yazılara resimli ifadelerden daha çok dikkat kesilirler. İkinci bir dil öğrenme konusunda da meraklıdırlar. Yazar, şair, tercüman, hukukçu ve öğretmen gibi meslek gruplarında sözel-dilsel zekanın baskın olduğu görülmektedir.

 

 

Görsel- Uzamsal zekaya sahip bireylerin baskın özelliklerinde ise imajların zihinsel dönüşümü, doğru zihinsel görselleştirme (Temiz, 2010) etkilidir. Görsel uzamsal zekaya sahip bireylerde beynin sağ yarım küresi en önemli bölgedir. Bunun dışında bu bireyler sanat etkinliklerine karşı ilgi duyarlar, kitaplar gibi bilgi içerikli kaynaklarda resme dair görseller dikkatini daha çok çeker, yön bulmada ve mimari tasarımları yapma konusunda başarılıdırlar. Görsel- uzamsal zekâsı baskın olan bireyler tasarımcı, harita mühendisi, mimar, fotoğraf sanatçısı, dekoratör gibi meslek gruplarında kendilerini gösterebilirler.

 

 

Müziksel- Ritmik zekâ, ritim ve tını kelimelerinin baskın olduğu zekâ türüdür. Bu zekâ alanına sahip bireyler müzik dersini sever, bir müzik aletini çalmak için merak duyguları yoğun olur, dışarıdan duydukları seslere karşı algıları açık olur ve şarkı melodilerini çok iyi akıllarında tutarlar. Bununla birlikte müziksel becerileri baskın olduğu için her durumda elleri ve ayakları ile ritim tutabilirler.

 

 

Bedensel-Kinestetik zekâ, bedenin kontrolünde başarılı olmaktır. Bu zekanın baskın olduğu bireyler, jest ve mimiklerini çok kullanırlar, spor faaliyetlerinden hoşlanırlar, uzun süre sabit kalmaktan hoşlanmazlar ve kımıldanmaya başlarlar. Bu kişiler atlet, cerrah, aktör, teknisyen, tiyatro ve sinema sanatçısı olabilirler.

 

 

Kişilerarası zekaya sahip bireylerin ise iletişim becerileri güçlüdür. Bununla birlikte paylaşmak, karşılaştırma yapmak, ilişki kurmak ve görüşmek gibi konularda insanlarla vakit geçirmekten keyif alan bireyler oldukları söylenebilir. Bu bireyler psikolojik danışman, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, öğretmen, politikacı meslek gruplarında kendilerini daha iyi ifade edebilirler.

 

 

İçsel zekâ, kişinin kendini tanıma noktasında bilişsel yeteneğin ön planda olduğu zekâ türlerinden biridir. Birey, odaklanma, kendine güvenme, disiplinli olma ve kişisel problemlerini çözme noktasında yetilere sahiptirler (Demirel, Başbay, ve Erdem, 2006). Müftü, psikolojik danışman, psikolog, yazar, felsefeci olan bireylerin içsel zekâsı baskın olduğu söylenebilir.

 

 

Doğasal zekaya sahip bireylerde ise doğa sevgisi, canlıları tanıma merakı çok fazla görülür. Çevre bilinçleri gelişmiş kişilerdir. Bu sebeple, doğal yaşamda meydana gelen değişiklikler hemen bu zekaya sahip bireyler tarafından göze çarpar. Bu kişiler jeolog, arkeolog, zoolog ve meteorolog gibi meslek gruplarında kendilerini gösterebilirler.

 

 

Sonuç olarak, bireylerin kendini tanıması, baskın olan zekalarını keşfetmeleri önemli bir konudur. Bunu başaran bireyler, hayatlarından keyif alabilir, seçimlerinden mutluluk duyabilirler. İnsan yeteneği, ilgisi ve değerleri olan bir varlıktır. Bu üç boyut insanı farklılaştırmaktadır. Esasen bu boyutlar bizi biz yapan önemli özelliklerdir. Tabii insan biyolojik kökenlerinden de etkilen bir varlıktır. Ancak bunların bilincinde olarak seçimlerimizi yapmak doğru kararların alındığı bir hayatı getirir.

 

 

 

 

 

KAYNAKÇA

Demirel, Ö., Başbay, A., ve Erdem, E. (2006). Eğitimde Çoklu Zeka: Kuram ve Uygulama. Ankara: Pegem Akademi.

Temiz, N. (2010). Kimim 2? Çoklu Zeka Kuramı Evde ve Ailede. Ankara: Nobel.

 

 


 [md1]Giriş için.

Bu yazı 264 defa okunmuştur.
YAZARIN DİĞER YAZILARI
FACEBOOK YORUM
Yorum