içerik yükleniyor...Yüklenme süresi bağlantı hızınıza bağlıdır!

ARKADAŞLIK KALİTESİ

Kişi için önceleri bir yabancı olarak görülen ve daha sonrasında güçlü duygusal bağlar ile hayatının önemli bir parçası haline gelen arkadaş, insanı insan yapan sosyal ilişkiler için oldukça önemlidir. İnsani duyguların çok yoğun bir şekilde aktarıldığı bu ilişkiler, bazen kişiler için hayatın temel bağlarını oluşturabilmektedir. Arkadaşlık ilişkilerini konu alan pek çok çalışmada arkadaşlığın farklı biçimleri ele alınsa da genel olarak önem gören yönü yakın arkadaş ile olan ilişkidir. Arkadaşlık kişiler arası süreçte hem bir sosyal destek kaynağı oluşturmakta hem de kişinin kendi duygusal problemleriyle baş etmesinde koruyucu bir rol üstlenmektedir (Rose ve Rudolph 2006). Thien, Abd Razak ve Jamil (2012) arkadaşlığın benlik değerini yüceltme, umut etme ve mağduriyetten koruma gibi pozitif etkilere de katkı sağlamasının olası olduğunu ifade etmişlerdir. Arkadaşlık ve mutluluk arasında ise anlamlı ilişkiler bulunmuştur (Myers, 2000).

 

 

Standart ritüelleri veya normları bulunmayan, aynı zamanda kan bağı gerektiren akrabalık gibi ilişkilerden benzersiz bir biçimde ayrılan arkadaşlık, birçok yönüyle toplumda yer alan diğer ilişki biçimlerinden ayrılmaktadır (Adams ve Blieszner, 1994).  Hays (1988) arkadaşlığı, “iki kişi arasında zaman içerisinde oluşan gönüllü bir karşılıklı bağımlılık” olarak tanımlamıştır (ss: 395). Chan ve Cheng (2004) arkadaşlığın, yakınlığın aracılık ettiği yüz yüze etkileşimler yoluyla geliştiğini belirtmişlerdir. Duygusal bir temele sahip olan arkadaşlık ilişkileri, kişilere umutlu olma, kendilik değerini yüceltme, yaşanacak mağduriyetlerden koruma gibi pozitif çıktılar sunmaktadır (Lin, 2018). Bunların yanı sıra insan yaşamında oldukça önemli bir yere sahip olan arkadaşlığın mutluluk ile ilişkili olduğuna dair bulgular mevcuttur (Lynch, 2015).

 

 

Arkadaşlık ilişkileri, ilişkide bulunan kişilerin etkileşim biçimleri yönünden farklı boyutlarda olabilir. Bazı arkadaşlıklar birbirlerine sağladıkları yakınlık ve sosyal destek ile ön plana çıkarken, diğerleri daha çok çatışma boyutuyla öne çıkabilir veya bazı arkadaşlıkların aktiviteleri çeşitliyken bazıları daha süreğen bir ilişki içerisindedir (Hartup ve Stevens, 1999). Bu anlamda Hartup ve Stevens’a (1999) göre sahip olunan arkadaşların kimliğinden veya sayısından ziyade arkadaşlık ilişkisinde ortaya çıkan etkileşimlerin kalitesini veya niteliğini ifade eden arkadaşlık kalitesi daha önemlidir. Parker ve Asher’ın (1993: 611) yaptıkları tanıma göre arkadaşlık kalitesi; “bir bireyin en iyi arkadaşıyla arasındaki arkadaşlık ilişkisinin niteliği, yani ilişkinin sağladığı arkadaşlık ve eşlik etme, arkadaşın desteği ve arkadaşla yaşanılan çatışmanın seviyesidir”. Berndt’e (2002) göre ise arkadaşlık kalitesi “yüksek düzeyde prososyal davranışlar, yakınlık ve diğer pozitif özellikler ile düşük düzeyde çatışma, rekabet ve diğer negatif özellikler ile karakterize edilmektedir”

 

 

Bireyler arasında var olan arkadaşlık ilişkilerinin kalitesinin yüksek olması, pozitif sosyal davranışların veya samimiyet gibi olumlu duyguların yüksek olmasıyla, rekabet ya da tartışma gibi olumsuz duyguların ise düşük düzeylerde olmasıyla karakterize edilebilir (Akın, A., Karduz ve Akın, Ü., 2014).

 

 

 

 

 

KAYNAKLAR

Akın, A., Karduz, F. F. ve Akın, Ü. (2014). Arkadaşlık kalitesi ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(4), 378-383.

 

Berndt, T. J. (2002). Friendship quality and social development. Current Directions in Psychological Science, 11(1), 7-10.

 

Chan, D., & Cheng, G. (2004). A comparison of offline and online friendship qualities at different stages of relationship development. Journal of Social and Personal Relationships, 21(3), 305-320. DOI: 10.1177/0265407504042834.

 

Hartup, W. W., & Stevens, N. (1999). Friendships and adaptation across the life span. Current Directions in Psychological Science, 8, 76–79. doi:10.1111/1467-8721.00018.

 

Hays, R.B. (1988). Friendship, in S. Duck (ed.), Handbook of Personal Relationships: Theory, Research, and Interventions (Wiley, New York), pp. 391–408.

 

Lin, C.W. (2018). Structural Modeling on the Relationship Between Positive Perception, Deliberative Belief, and Friendship Quality: A Study with Undergraduate Students. Education, 138(3), 279-289.

 

Myers, D. G. (2000). The funds, friends, and faith of happy people, American Psychologist, 55, 56–67.

 

Parker, J. G., & Asher, S. R. (1993). Friendship and friendship quality in middle childhood: Links with peer group acceptance and feelings of loneliness and social dissatisfaction. Developmental Psychology, 29(4), 611-621.

Rose, A. J., & Rudolph, K. D. (2006). A review of sex differences in peer relationship processes: Potential trade-offs for the emotional and behavioral development of girls and boys. Psychological Bulletin, 132, 98 –131.

 

Thien, L. M., Abd Razak, N., & Jamil, H. (2012). Friendship quality scale: Conceptualization, development and validation. Paper presented at the AARE APERA International Conference, Sydney, Australia.

Bu yazı 711 defa okunmuştur.
YAZARIN DİĞER YAZILARI
FACEBOOK YORUM
Yorum