içerik yükleniyor...Yüklenme süresi bağlantı hızınıza bağlıdır!

ÇOCUKLARDA YEME SORUNLARI, KÖKENLERİ VE EBEVEYNLERE TEMEL HEDEFLER

Çoğu ebeveyn de çocuk henüz ilk doğduğu andan itibaren başlayan çocuğun yemek yemesiyle ilgili kaygılar oluşmaya başlar. Memeden süt emerkenaz emdi acaba aç mı? diye annenin kaygılanması ile başlayabilir. Kültürümüzde iyi ebeveynliğin çocuğa yemek yedirmesiyle eşleştirilmesi de çocuklarda yeme sorunlarına yol açmaktadır. Çocuklarda görülen yeme probleminde fiziksel olarak herhangi bir neden yoksa eğer duygusal açlık ya da çok fazla psikolojik baskı söz konusu olabilir. Günümüzde yaşamış olduğumuz pandemi sebebiyle çoğu yetişkinde kilo problemleri oluşmaya başlamıştır. Duygusal olarak ihtiyaçlarını gideremeyen, sosyalleşemeyen bireyler bir yerden duygusal açlığını gidermek amacıyla kendini yemekyemeye verebilir. Yaşanan pandemi nedeniyle evde kaldığımız bugünlerde sosyalleşememeye bağlı olarak birçok insanda kilo problemi ortaya çıktığı görülmüştür. Çünkü insan bir yerden kesilen mutluluğunu başka yerden tamamlamak amacıyla bu ihtiyacını yemek yeme ile bulmaya çalışabilir. Bu durum çocuklarda da aynı şekilde gerçekleşir.

 

 

Çocuklarda ortaya çıkan yeme problemlerinde kök sorunlara bakıldığında bunlar:

 

- Çocuğa Zorla Yemek Yedirme

Zorla yemek yedirilen çocuklarda ağızda yemek tutma, yutmama veya yemeği çok yavaş yeme gibi davranışlar görülür. Çocuk ebeveynine karşı ağızını açmamayı kontrol edemez ama çocuk yutmayı kontrol edebilir. Çocukebeveynin yutmaya müdahale edemeyeceğini bilir ve ağzında yemeği uzun süre bekletir. Ağızda yemek tutma sorunu varsa zorla yemek yedirilmiş olabilir.
 

- Çocuk Merkezli Sofra Kurma
Ebeveynin çocuğu hayatın merkezine alması çocuğun yemeği seçmesine, ayırt etmesine neden olmaktadır. Yemek seçen çocukların arkasında tamamen çocuğun sevdiği yemeklere göre sofra kurması sebep olmaktadır.

 

 

- Aşırı Blender Kullanımı

Ebeveynin çocuğa karşı boğazına takılır endişesiyle her yemeği blenderdan geçirmesidir. Ebeveyn bu durumu başkalarından duymuş ve kaygı geliştirmiş olabilir. Bu çocuklarda taneli olarak yemek yiyememe problemi ortaya çıkmaktadır.

 

 

- Dikkat Eksikliği

Yavaş yemek yiyen çocuklarda ve oyalanma yaşayan çocuklarda arka planda dikkat eksikliği görülebilir. Yemesi uzun saatler sürebilir.

 

- Travma

Kısıtlı yeme bozukluğunun arkasında çocuk travma yaşamış ya da başkasının yaşadığı travma olayına şahit olmuş olabilir. Mesela örnek bir olayda bir çocuk doğduğu zaman amniyon sıvısını yutmuştur. Çocuğun hayatta aldığı ilk tat bu olunca çocukta bir travma etkisi yaratmıştır ve çocuk taneli besinlere geçememiştir.

 

 

- Duyu bütünleme
Duygu işlemleme bozukluğu, sinir sisteminde bazı duyusal girdileri işlemleyememesidir. Örnek olarak tebeşirin tahtada çıkardığı ses bazı vücutlarda tepkiye sebep olmaktadır. Bu sesten irilti olma sebebi sesi sinir sistemini işlemleyememesidir. Bazı çocuklarda tat,koku ,doku işlemlenmeyebilir.
Yemeği aşırı derece ayırt ediyor, kısıtlı yiyor ya da iğreti duyuyorsa duyu bütünlemede sorun yaşıyor olabilir.

 

Çocuğun duyusal tat ve koku sistemi yeteri kadar gelişmemiştir. Bazı tat ve kokular sisteme aşırı yüklenir. Sistemde bunları reddeder. Genelde kusma, öğürme olarak kendini gösterir. Çocuk yemeye maruz kaldığında bu bir tercih değil, kaçınma davranışıdır. Öğürme ve kusma varsa travma ya da duyu bütünlemede sorun olduğundan şüphelenebiliriz. Bu da kısıtlı yeme ya da  yemekte seçici olmaya yol açar.

 

 

- Duygusal Açlık

Genelde depresif çocuklarda görülür. Yeteri kadar dış dünyadan psikolojik lezzet alamadığında biyolojik lezzet ile bu açlığı kapatmaya çalışır ve kendini tıkanırcasına yemeye verebilir.

 

 

- Fizyolojik nedenler

 

EBEVEYNLERE TEMEL HEDEFLER

- Çocuğun yemeğini kendi yemesi (2 yaşından sonra)

- Yemeğin masada yenmesi (Gezerek ya da çocuğa tepsi götürülerek yemek yedirilmemeli)

- Yemeğinekransız bir şekilde yenmesi. (doyma sinyallerini alması.)

- Yemeğin 15-20 dakikada yenmesi ve 20 dakikadan sonra yemeğin kaldırılması

- Ev merkezli yemek yenmesi

- Masada, ekransız, 15 dakikada yemek

- Masanın çocuğun tadına bakacağı yemek, az yiyeceği yemek ve çok yiyeceği yemek çeşitlerinden oluşması

- Küçük porsiyon verilmeli. Çocuk devamını kendi istemeli.

- Çocuk acıksa da 2 saat ara verilmeli, çocuk ağlasa da sofra hemen kurulmamalı.

- Yan beslenmeyi kesme.

- Teklif var ısrar yok.

 



Kaynakça;
Oyun Terapileri Enstitüsü
Mehmet Teber ile yeme bozukları ve oyun terapisi eğitimi

 

 

Bu yazı 319 defa okunmuştur.
YAZARIN DİĞER YAZILARI
FACEBOOK YORUM
Yorum