içerik yükleniyor...Yüklenme süresi bağlantı hızınıza bağlıdır!

ANHEDONİ

“Artan beklentiler paradoksu hayat kalitesini arttırmanın başa çıkılmaz bir görev olabileceğini öne sürer. Aslında verdiğimiz mücadeleden hoşlandığımız sürece hedeflerimizi arttırmada esas bir sorun yoktur. İnsanlar başarmak istediklerine çok odaklanıp içinde bulunduğumuz andan zevk almayı bıraktıklarında sorun çıkar. Bunu yaptıklarında mutlu olma şanslarını kaçırırlar. Kanıtlar, birçok insanın artan beklentilerin hayal kırıklığı yaratan monotonluğa yakalandıklarını gösterse de pek çok birey de bundan kaçmanın yolunu bulur. Bu kişiler maddi koşulları ne olursa olsun, yaşam kalitelerini artırabilen, doyum sağlayan ve çevrelerindeki insanları biraz daha mutlu etmenin yollarını bilen insanlardır.”

Prof.DR.Mihaly CSİKSZENTMİHALYİ (1)

 

 

Anhedoni daha önce keyif alınan şeylerden artık keyif alamama tat alamama durumudur. Öncesinde severek yaptığınız her eylemin sessizliğe karışması artık eski tadını vermemesidir. Keyif alarak okuduğunuz kitaplar sizin için bir şey ifade etmiyorsa, birlikte olmaktan her zaman keyif aldığınız arkadaşlarınız arasında artık sıkılmaya başlamışsanız ve bu sıkılmaların özel bir sebebi yoksa, boşlukta yüzüyor hissi ile zamanınızı dolduramamaya başladıysanız bu durum sizi de sarmalaya başlamış demektir.Ve yaptığımız işlerden ödül(haz) alamama durumunda o işe karşı ilgi kaybı ile geri döneriz.

 

 

Peki bu haz alamama durumu bizden mi kaynaklanır. Yani elimizden gelse bu durumu toparlayabilir miyiz ? Çözüm bizim yapabileceklerimizde veya çevremizden gelecek yardımlar ile halledilebilecek kadar ulaşılabilir midir?

 

 

Anhedoni çoğunlukla depresyonun alt yelpaze ürünleri arasında sayılır. Ciddiye alınmalıdır.  Depresyonun ön belirtileri olarak  değerlendirilebilir. Beynin ödül mekanizması ile ilgili eskisi kadar hızlı ve dakik çalışmamasıdır. Ön aşamalarda kişinin farkına varmasıyla kişiyi harekete geçirirken çoğu zaman sinsi bir ilerleme gösterip kişiyi depresyon sınırları içerisinde ilerletir.

 

 

Aslında anhedoni görüldüğü kadar basit olmamakla beraber düşünüldüğü kadar da kolay bir şekilde çözülmüyor.  Sağlıklı veya depresyon durumundaki her iki insan için ödül olan bir durum,iş veya olgu benzer şekilde değerlendirilse bile; depresyon durumundaki  bireyde beyindeki  amigdala gibi tehdit ile ilgili yapılar aşırı aktifken  nükleus akumbens  gibi haz (ödül) alanları çok daha az aktiflik gösterir. (2) .Bu durum an içerisinde yaşanılan keyifli zamanlardan haz almayı önler ve güçleştirirken gerçek tehlike arz etmeyecek durumlardan da tehlike sinyalleri almaya neden olur.  Yani kişi günlük yaşamında en ufak sinyalden yüksek tedirginlik duyarken her zaman keyif aldığı yüksek haz(ödül) içeren durumlardan dahi keyif alamaz duruma gelir.

 

 

Yapılan araştırmalar; depresyonun en temel belirtisi olan anhedoninin düzenli psikoterapiler aracılığı ile ilk haftalarda ortadan kalktığı sonucunu göstermiştir. Psikoterapilere devam sağlandığında anhedoninin kişinin hayatına etki gücü düşecek ve kişinin günlük yaşamına  adaptasyonu kolaylaşacaktır.

 

 

Beden sağlığınız gibi ruh sağlığınızı da önemseyiniz. Ve size verdiği sinyalleri lütfen iyi değerlendiriniz. Sinyalleri değerlendirmede güçlük çektiğinizde ruh sağlığı uzmanlarından yardım talep ediniz.

 

 

 

 

KAYNAKÇA

1. Csikszentmihalyi .C (2017 ) Akış Mutluluk Bilimi .  Ankara

 

 

2. Must A, Juhasz A, Rimanoczy A, Szabo Z, Keri S, Janka Z. Major depressive disorder, serotonin transporter, and personality traits: why patients use suboptimal decision-making strategies? J Affect Disord 2007;103:273-276

 

 

Bu yazı 1103 defa okunmuştur.
YAZARIN DİĞER YAZILARI
FACEBOOK YORUM
Yorum