içerik yükleniyor...Yüklenme süresi bağlantı hızınıza bağlıdır!

BOŞ VER TAKMA

  Bir probleminiz olduğunda ve bunu çevrenizden biriyle paylaştığınızda ‘boş ver takma’ cümlesini en az bir kere de olsa mutlaka duymuşsunuzdur. Bu cümleyi duyduğunuz anlarda ne hissedersiniz? Anlaşıldığınızı hissedip paylaşmaya devam mı edersiniz yoksa konuyu kapatmak mı istersiniz? Karşınızdaki kişinin bunu söylerkenki niyeti size yardım etmeye çalışmak olsa bile siz probleminizin önemsenmediğini düşünebilir bu yüzden de üzülüp öfkelenebilirsiniz. Bu durum, karşınızdaki kişiyle aranıza bir iletişim engeli koymuş olacaktır.

 

  Sağlıklı bir iletişimde en önemli faktörlerden biri anlaşıldığını hissetmektir. İletilmek istenen mesajı karşı tarafa etkili bir şekilde iletmek, sevgi dolu bir ilişki kurup bu ilişkiyi sürdürebilmek ve etkileşimi kolaylaştırabilmenin yolu empati kurabilmekten geçer. Sosyal gelişimimizin hızı ve alacağı şekil, daha çok bu alandaki kişisel kabiliyetimize bağlıdır. Empati kullandıkça gelişebilen bir beceridir. Rogers empatiyi ‘Başka birisinin hayatını geçici olarak yaşamak ve herhangi bir yargıda bulunmadan, dikkatli hareket ederek ilerleyebilmektir.’ şeklinde tanımlamıştır. Üstün Dökmen de empatiyi, bir insanın kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygularını, düşüncelerini doğru biçimde anlaması olarak tanımlamaktadır. Dökmen (2013), bir insanın karşısındaki bir kişi ile empati kurabilmesi için gerekli olan öğeleri şu şekilde sıralamıştır:

 

1. Empati kuracak kişi, kendisini karşısındakinin yerine koymalı, olaylara onun bakış açısıyla bakmalıdır. Başka bir söyleyişle, empati kurmak isteyen kişinin, karşısındaki kişinin fenomenolojik alanına girmesi gereklidir.

 

2. Empati kurmuş sayılmamız için, karşımızdaki kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamamız gereklidir. Karşımızdakinin yalnızca duygularını ya da yalnızca düşüncelerini anlamış olmak yeterli değildir.

 

3. Empati tanımındaki son öğe ise, empati kuran kişinin zihninde oluşan empatik anlayışın, karşıdaki kişiye iletilmesi davranışıdır. Karşımızdaki kişinin duygularını ve düşüncelerini tam olarak anlasak bile, eğer anladığımızı ona ifade etmezsek empati kurma sürecini tamamlamış sayılmayız.

 

 

  Empati kurabilmenin 4 belirleyicisi vardır. Bunlardan ilki perspektif almaktır. Bu durum, olayı karşısındakinin gördüğü gibi görebilmeyle alakalıdır. Perspektif alma benmerkezci olmayan davranıştır. Benmerkezci bakış açısıyla baktığımızda, olayı ya da kişiyi doğru anlayabilmemiz mümkün olmayacaktır. Bu durumda iletişim çatışmalarına yol açabilir.

 

  İkinci belirleyici, hayali katılımdır. Hayali katılım kitap, film ve oyunlardaki kahramanların duygu ve davranışlarını kişinin hayali olarak kendini koymasıyla ilişkilidir. Hayali katılımda olayı biz de yaşıyormuş gibi yaparız. Bu durum empati kurmamızı kolaylaştıran bir süreçtir.

 

  Üçüncü belirleyici, kişisel gerilimdir. Diğer kişinin yerine kendimizi koyduğumuzda o kişinin durumunu anlarız ve gerilim hissederiz. Kişinin sıkıntısını anlamak kişiye yardım etme hissi yaratır. Ancak çok yüksek düzeydeki gerilim kişi odaklı olmamız yerine kendimiz odaklı olmamıza yol açar ve diğer kişinin yerine kendimizi koymamızı engeller.

 

  Dördüncü belirleyici, empatik ilgidir. Perspektif alma, empatinin bilişsel yönünü oluştururken empatik ilgi, duygusal yönünü oluşturur. Sorun yaşayan bireyin sorunlarıyla ilgilenme ve sorunlarına ilgili olmadır. Karıştırılmaması gereken şey, empatide karşıdaki kişinin duygu, düşünce, inançlarına katılma, onay verme yoktur. Bu tutum sempatiye karşılık gelir. Sempati ortak duygu, ilgi ve çıkarların paylaşılmasıdır. Bir bakıma sorunu olan kimseye acımak vardır. Empatide ise önemli olan şey anlamaktır. Sempati bizim taraf tutmamıza sebep olabilir. Bu ayrıma dikkat etmemiz gerekir.

 

  Empatik anlayış insanları birbirine yaklaştırır ve kişiye kendisine önem verildiğini hissettirir. Empati kurmanın kişiye kazandırdığı bazı avantajlar vardır. Bunlar şöyle sıralanır (Stein ve Book: 2003; Salovey ve Mayer: 1990- 1997; Goleman:1996):

 

 - “Empati ile olumlu bilişsel, ahlaki gelişim şansı artmaktadır.

 - Ruh sağlığı için önemli bir beceridir.

- Olumlu ilişki ve dayanışmayı arttırmaktadır.

- Olumlu ilişkiler başlatmakta ve sürdürmekte gereklidir.

- Sorun ve çatışmaların çözüme kavuşmasına yardımcı olmaktadır.

- Empati ile toplumsal hayatta başarılı olma şansı artmaktadır.

- Kişinin farklı toplumsal kültüre mensup bireyleri daha kolay anlamasını sağlar”

- Empati ile sevgi, saygı, hoşgörü artmaktadır".

 

 

 

Kaynakça

*Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 1, Sayı 1, 2014 29 Empati ve Hayvanlarla İletişim Nihat ÇALIŞKAN* Mehmet AYDIN** Mustafa ASLANDEREN***

(https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/15997)

*Kim Daha İyi Empati Kuruyor -Empati Üzerine Mikro Bir Sosyolojik AraştırmaYrd. Doç. Dr Yusuf ARSLAN Batman Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü, Batman

(https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/313281)

Empati Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Konu Kitabı Murat Civelek

 

Bu yazı 461 defa okunmuştur.
YAZARIN DİĞER YAZILARI
FACEBOOK YORUM
Yorum